SAAMO als schakel tussen bewoners, onderzoekers en beleid
In een interactief panelgesprek schoven burgemeesters Peter Nies, Ilse Wevers, Bruno Steegen en Ludwig Vandenhove, Reinout Van Der Sijpe (Directeur klant en bewoners) van WIL, SAAMO-opbouwwerker Nathalie Pirenne en enkele sociale huurders mee aan tafel. Via de publieksapp Wooclap kon ook het publiek live reageren. De vraag van de dag: hoe maken we technologie toegankelijk en nuttig voor mensen die elke maand moeten puzzelen met hun energiefactuur?
Nathalie Pirenne vertelde over haar ervaringen als brugfiguur tussen WIL en sociale huurders. Ze wees op de enorme stress die ontstond toen velen plots het sociaal tarief verloren: “Voor mensen met een beperkt budget was dat sociaal tarief een adempauze. Plots stegen de voorschotfacturen tot 5 keer hoger.” Nathalie informeerde daarop tientallen mensen persoonlijk over vaste en variabele contracten, deed VREG-tests en merkte hoe moeilijk deze materie is voor wie laaggeletterd is of de taal niet goed beheerst.
Ook op langere termijn zag Nathalie uitdagingen: “De Europese klimaatmaatregelen gaan de energiekosten verder opdrijven. We moeten erover waken dat energie geen luxeproduct wordt. Mensen zouden niet moeten kiezen tussen boterhammen en verwarming.”
De burgemeesters gaven aan dat informeren en sensibiliseren een belangrijke rol is voor lokale besturen. Ze pleitten voor infomomenten, en verwezen naar organisaties zoals SAAMO om kwetsbare groepen te blijven ondersteunen in hun energiekeuzes.
Het gesprek ging ook over AI als oplossing: denk aan sensoren die een woning slimmer maken, die onderhoud voorspellen of energieverbruik optimaliseren. Maar daar horen ook drempels bij. Moderator Heidi bracht het gesprek op gebruiksvriendelijkheid: “De technologie mag geen extra barrière worden. De apps moeten helder zijn, en mensen moeten weten hoe ze ermee aan de slag kunnen.”
Opnieuw gaf Nathalie een treffend voorbeeld: bij de installatie van warmtepompen stegen onverwacht de facturen. Na tussenkomst van SAAMO organiseerde WIL een workshop over correct gebruik. “Zo’n workshop is essentieel. Het toont aan dat technologie pas werkt als je ook inzet op begeleiding,” aldus Nathalie.
Onderzoeker Robin Schrijvers gaf toe dat AI in de beginfase energie slurpt, maar benadrukte het potentieel. “Vandaag vinden we zonnepanelen normaal, al was daar vroeger ook veel kritiek op. AI staat nu op een gelijkaardig kantelpunt.”
Dries Deferm, voorzitter van WIL, vatte het samen: “We leven in een datamaatschappij. Het is cruciaal dat data juist gebruikt worden én bij de juiste mensen terechtkomen. Partners zoals SAAMO kunnen die vertaalslag maken.”
De namiddag eindigde met break-outsessies via het spel Moral Design, dat morele dilemma’s rond technologie op tafel legde. Afsluiten gebeurde met improvisatietheater van Inspinazie, dat stof tot nadenken op luchtige manier verpakte.
SAAMO blijft in dit project de schakel tussen bewoners, onderzoekers en beleid. Want technologie mag dan slim zijn, ze werkt pas echt als ze aansluit bij het dagelijkse leven van mensen.
